Bệnh dại là bệnh truyền
nhiễm nguy hiểm do vi rút dại gây ra, bệnh lây truyền từ động vật sang người
qua vết cắn, vết thương, vết cào, liếm của động vật (thường là chó, mèo).
Bệnh do một loại vi rút
hướng thần kinh gây ra, thường gây tác hại thần kinh, bắt nguồn từ não và tủy sống.
Vật bị bệnh thường điên cuồng hay bại liệt rồi chết.
Cho đến nay, bệnh dại
chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, người bị bệnh dại gần như tử vong 100%. Bệnh dại
nguy hiểm nhưng đã có vắc xin phòng và người dân hoàn toàn có thể phòng tránh
được bệnh dại.
Nguồn
bệnh và thời gian ủ bệnh:
-
Nguồn bệnh: Ở nước ta, chó nhà là nguồn bệnh dại chủ
yếu chiếm đến hơn 90%, sau đó là mèo nhà.
-
Đường lây truyền: Vi rút xâm nhập qua vết cắn, vết cào, vết
liếm, da, niêm mạc bị tổn thương, vết thương hở.
- Thời gian ủ bệnh ở động
vật có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tháng, có thể lâu hơn. Sau khi bị chó,
mèo mắc bệnh dại cắn, thời gian ủ bệnh thường từ 01 - 03 tháng. Thời gian ủ bệnh
phụ thuộc vào tình trạng nặng nhẹ của vết cắn, vị trí vết cắn có liên quan đến
nơi có nhiều dây thần kinh, khoảng cách từ vết cắn đến não, số lượng vi rút xâm
nhập. Vết cắn càng nặng và gần thần kinh trung ương thì thời gian ủ bệnh càng
ngắn.
Triệu
chứng:
Bệnh dại thường chia
làm 2 thể: Thể dại điên cuồng và thể bại liệt.
Biểu hiện của bệnh dại
trên người:
Thời gian ủ bệnh ở người
thường từ 2 - 8 tuần, có thể kéo dài đến trên 1 năm. Thời gian này phụ thuộc
vào tình trạng nặng, nhẹ của vết thương, vị trí vết thương và số lượng vi rút
được truyền sang người. Người bị mắc bệnh dại cũng có 2 thể bệnh lâm sàng:
- Thể điên cuồng (hung
dữ): thường biểu hiện triệu chứng gào thét, tăng cảm giác của các giác quan, sợ
gió, sợ nước nên thường được gọi là bệnh sợ nước, bị hoang tưởng, đập phá, co
thắt thanh quản...
- Thể bại liệt: bệnh
nhân thường nằm im lìm, hay có liệt hướng lên, liệt hô hấp. Tất cả các bệnh
nhân lên cơn dại đều bị tử vong sau 7 -10 ngày.
Để
chủ động phòng chống bệnh dại, người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:
-
Tiêm
phòng đầy đủ cho chó, mèo nuôi và tiêm nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của
ngành thú y.
- Không thả rông chó,
mèo; chó ra đường phải được đeo rọ mõm.
- Không đùa nghịch,
trêu chọc chó, mèo.
- Khi bị chó, mèo cắn,
cào cần:
+ Rửa kỹ vết thương bằng
nước và xà phòng đặc liên tục trong 15 phút, nếu không có xà phòng thì phải xối
rửa vết thương bằng nước sạch, đây là biện pháp sơ cứu hiệu quả để giảm thiểu
nguy cơ mắc bệnh dại khi bị chó, mèo cắn.
+ Sau đó tiếp tục rửa vết
thương bằng cồn 70%, cồn iod hoặc Povidone, Iodine.
+ Hạn chế làm dập vết
thương và không được băng kín vết thương.
+ Đến ngay cơ sở y tế
hoặc các phòng tiêm chủng văc xin dịch vụ gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng
dại kịp thời.
+ Tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa,
không nhờ thầy lang chữa bệnh dại.
- Đối với chó nuôi có
đăng ký đã được tiêm phòng dại hàng năm, cần theo dõi con vật trong vòng 14
ngày.
- Đối với chó, mèo
không tiêm phòng dại, khi nghi mắc bệnh dại mà đã cắn, cào người thì phải nhốt
theo dõi trong 90 ngày; trong trường hợp chưa cắn, cào người thì phải tiêu hủy.